کمينه
آرشیو اخبار
تاریخ: چهارشنبه 30 تیر 1389 نظرات: 0 نظر نمایش: 1618 مرتبه تعداد امتیاز: 22   
تبريز، سالم ترين شهر ايران

 

تبريز، سالم ترين شهر ايران

تبريز يکي از شهرهاي بزرگ ايران و مرکز استان آذربايجان شرقي است. اين شهر بزرگ‌ترين شهر منطقه شمال غرب کشور بوده و قطب اداري، ارتباطي، بازرگاني، سياسي، صنعتي، فرهنگي و نظامي اين منطقه شناخته مي‌شود. تبريز به دليل جاي‌دادن بسياري از کارخانه‌هاي مادر و بزرگ صنعتي در خود و نيز وجود بيش از 600شرکت قطعه‌ساز در آن، دومين شهر آلوده و نيز دومين شهر صنعتي کشور پس از تهران نيز به‌شمار مي‌رود و به دليل صنعتي‌بودن، يکي از مهم‌ترين شهرهاي مهاجرپذير ايران محسوب مي‌شود. اين شهر قطب صنعت خودروسازي و قطعه‌سازي کشور بوده و با توليد سالانه 16 هزار دستگاه موتور ديزل، به‌عنوان بزرگ‌ترين توليدکننده اين نوع دستگاه در سطح منطقه خاورميانه شناخته مي‌شود.

سالم ترين شهر ايران

تبريز با بيش از يک ميليون و 300 هزار نفر جمعيت در سال 1385چهارمين شهر پرجمعيت ايران پس از شهرهاي تهران، مشهد و اصفهان محسوب مي‌ شود. پس از بهره‌برداري از آزادراه نبي‌اکرم، ميزان مسافرپذيري تبريز روبه افزايش نهاد و اين شهر پس از مشهد، به‌عنوان دومين شهر مسافرپذير کشور مطرح شد. به‌جهت ريشه‌کني تکدي‌گري از تبريز، اين شهر به‌عنوان شهر بدون گدا شناخته مي‌شود. سازمان بهداشت جهاني نيز تبريز را به‌عنوان سالم‌ترين شهر ايران برگزيده‌است.

تبريز در غرب استان آذربايجان شرقي و در منتهي‌اليه مشرق و جنوب شرق جلگه تبريز قرار گرفته‌است. اين شهر از سمت شمال به کوه‌هاي پکه‌چين و عون بن علي، از سمت شمال شرق به کوه‌هاي بابا باغي و گوزني، از سمت شرق به گردنه پايان و از سمت جنوب به دامنه‌هاي کوه سهند محدود شده‌است. آب و هواي تبريز در زمستان‌ها بسيار سرد و در تابستان‌ها خشک و گرم است؛ اگرچه حرارت به دليل نزديکي به کوه سهند و وجود باغ‌هاي زيادي در پيرامون شهر تعديل مي‌ شود.

نام تبريز در کتاب‌ها و اسناد تاريخي تحت نام‌هاي مختلفي نظير "تورِز"، "تورِژ"، "تبريز" و "توري" به ثبت رسيده‌است. اين شهر در طول تاريخ بارها ويران و تجديدبنا شده‌است. بناي تبريز به دوران اشکاني و ساساني برمي‌گردد؛ البته در آغاز دوران اسلامي روستاي کوچکي بيش نبوده‌است. اين شهر در طول حکومت چهارصدساله خاندان "روادي" و اسکان قبيله عرب "ازد" به شکوفايي رسيد. اوج شکوفايي تبريز در زمان ايلخانان بود که در اين زمان، اين شهر پايتخت قلمرويي پهناور از نيل تا آسياي مرکزي بوده‌است. تبريز در سده‌هاي گذشته شاهد حوادث متعددي از قبيل اشغال توسط بيگانگان و زمين‌لرزه‌هاي مهلک بوده‌استاين شهر پايتخت آق‌قويونلوها و قراقويونلوها، نخستين پايتخت حکومت صفويه و آغازگر انقلاب مشروطه برعليه استبداد محمدعلي شاه بوده‌است.

نخستين پايگاه مکتب تشيع

تبريز نخستين پايتخت جهان تشيع بوده و به سبب موقعيت مناسب خود، در گذشته از مراکز تجاري منطقه به‌شمار مي‌رفته و امروزه نيز يکي از مراکز مهم صنعتي در سطح ايران محسوب مي‌شود. اين شهر در دو سده اخير، مبدا بسياري از تحولات اجتماعي، فرهنگي و صنعتي در کشور بوده و نقشي کليدي در تحولاتي مانند انقلاب مشروطيت، انقلاب ايران در سال 1357 و مدرنيزه‌کردن ايران داشته‌است. مردمان تبريز هم‌اکنون به زبان ترکي آذربايجاني تکلم مي‌ کنند؛ هرچند اسناد و شواهد موجود نشان مي‌دهد که پيش‌تر زباني ايراني با ريشه غيرترکي در اين شهر تکلم مي‌شده‌است.‏

کاخ ايل‌گلي

ايل‌گلي (استخر مردم) که پيش‌تر شاه‌گلي (استخر شاه) خوانده مي‌شد، يکي از بوستان‌هاي بزرگ و تاريخي ايران است در ناحيه جنوب شرقي شهر تبريز واقع شده‌است و مهم‌ترين تفرجگاه مردم تبريز و مسافران اين شهر محسوب مي‌شود.

مساحت استخر ايل‌گلي 54 هزار و 675 متر مربع است و اين استخر در دامنه تپه‌اي قرار گرفته‌است که با پله‌هاي متعدد، نهرهاي آب و همچنين فضاي سبز مناسب، به‌صورت گردشگاهي عمومي درآمده‌است.

کاخ ايل‌گلي همانند شبه‌جزيره‌اي کوچک در ميان استخر ايل‌گلي قرار گرفته‌است و به وسيله يک خيابان به حاشيه استخر متصل مي‌ شود. درختان متعددي در اطراف اين استخر وجود دارند که از قدمت تاريخي فراواني برخوردارند.

درباره تاريخ بناي ايل‌گلي اطلاعات زيادي وجود ندارد؛ ولي کاخ مذکور براثر فرسودگي ناشي از گذشت زمان و رطوبت ناشي از آب استخر در سال 1346 خورشيدي تخريب و در سال 1349 خورشيدي کاخ دوطبقه‌اي با سبک و سياق عمارت قديمي احداث گرديد و مورد بهره‌برداري قرار گرفت.

پس از پيروزي انقلاب اسلامي ايران، ايل‌گلي به‌مدت چندسال تعطيل شد و بلااستفاده ماند. ولي پس از مدتي اين مکان بازگشايي شد و هم‌اکنون مردم تبريز همانند روزهاي پيش از انقلاب، در روزهاي تعطيل و مناسبت‌هاي گوناگون در اين مکان حضور مي‌يابند.

نادر ميرزا درباره ايل‌گلي مي‌نويسد: اين آبگير در اوايل حکومت قاجار، ملک يک سلسله از مساوات تبريز و انباشته از خاک و ريگ بود. قهرمان ميرزا پسر هشتم عباس ميرزا نايب‌السلطنه که در آن هنگام حکمران آذربايجان بود، آن ملک را در مقابل سالي سي و پنج خروار غله بخريد. سپس در آبادي و عمران آن همت گماشت.

اعتمادالسلطنه نيز در اين‌باره مي‌نويسد: عمارت درياچه عبارت از کلاه‌فرنگي دوطبقه بسيار آبادي است و بزرگي اين درياچه به درجه‌اي است که به‌قدر دو آسيا سنگ آب در آن وارد مي‌شود؛ ولي مدت شش ماه از آب پر مي‌ شود.‏

‏ بزرگترين بازار مسقف جهان

بازار سنتي تبريز نيز يکي از نمونه‌هاي منحصر به فرد از لحاظ معماري بوده و بزرگترين بازار مسقف جهان است.

بازار تبريز خاطرات ناگفته فراواني در دل خود دارد و کوچه‌پس کوچه‌هاي پيچ در پيچ آن، آشناي هر کودک و پير تبريزي است. مجموعه بازارتبريز که قدمت آن به قرن چهارم هجري قمري مي‌رسد، به‌عنوان يکي‌از زيباترين و بزرگترين بازارهاي به هم پيوسته ، گواهي زنده بر اصالت تجارت و معماري در مشرق زمين است.

سبک معماري،آرايش مغازه‌ها،تيمچه‌ها، کاروانسراها،دالان‌ها،راسته‌ها، انواع مشاغل و وجود تعدادي مدرسه و مسجد که پيشينه تاريخي دارند ، بازار تبريز را نمونه عالي يک محيط تجاري و معماري اسلامي و شرقي کرده است.

جايگاه و اهميت تبريز در تجارت و کسب و کار، ايجاب مي‌کرد بازاري بزرگ و مراکزي براي مبادله، فروش و انبار کالاهاي شرقي و غربي به وجود آيد که اين امر در طول تاريخ تحقق پيدا کرد.

در طول تاريخ، بازار تبريز همواره مورد توجه جهانگردان ايراني، عرب و اروپايي بوده و افرادي همچون مقدسي ، ياقوت حموي، زکريا محمود قزويني و ابن بطوطه، حمدالله مستوفي، اوليا چلبي، مارکوپولو، اودريک، کلاويخو، جان کارت رانت، کنتاريني، تاورنيه، شاردن، پير ژوبر، فردريک ريچاردز و دورتي اسميت درباره آن مطالب ارزنده‌اي بيان کرده‌اند.

بازار امير

از زيباترين و مهمترين بازارهاي تبريز، بازار، کاروانسرا و تيمچه امير مي‌باشد که در زمان حاضر از مراکز اصلي تجارت و صادرات فرش و بورس طلا و جواهرات و منسوجات است. باني اين بازار ميرزامحمدخان اميرنظام زنگنه بوده و تاريخ بناي آن ?1255 هجري قمري است.

تيمچه مظفريه

معروفترين بخش بازار تبريز، تيمچه مظفريه است که در زمان وليعهدي مظفر الدين ميرزاي قاجار به سال ? 1305‏?هجري قمري، ساختمان بسيار ديدني آن به اتمام رسيده است. باني اين بازار بزرگ حاج شيخ محمد جعفر قزويني از بازرگانان نيکوکار و کاردان تبريز است. هم‌اکنون تيمچه مظفريه يکي از مراکز عمده تجارت فرش آذربايجان و مرکز صادرات قالي اين خطه و ايران بوده و از شهرت جهاني برخوردار است.

راسته بازار

شايد بزرگترين و کامل‌ترين بازار تبريز از نظر تنوع اصناف و اجناس، راسته بازار باشد که در آن سراي حاج حسين ميانه،حاج سيدحسين کهنه، سراي کمپاني، سراي خان،سراي دودري ميانه، دودري مدقالچي، سراي کچه چيلر، سراي درعباسي، سراي ميرزاجليل،تيمچه حاج شيخ اول، حاج شيخ دوم و سوم،تيمچه حاج صفرعلي و جعفريه قرار دارد.

همچنين در اين بازار،تيمچه‌هاي خرازي لر،قيزبسدي، مقبره، کفاشان، سراجان، کلاهدوزان، پنبه فروشان، دله زن و بازار شريف العلما قرار دارد.

بازار شيشه‌گرخانه

از مهمترين و ثروتمندترين بازارهاي تبريز، بازار شيشه‌گرخانه است که در بين خيابان تربيت و خيابان شهدا قرار گرفته است. در گذشته، اين بازار محل توليد و فروش انواع شيشه و بلور بوده است، اما امروز اثري از اين صنف در آن ديده نمي‌شود.

دالان‌هاي بازار تبريز

خوني، خان، ميانه،شازده‌زرگ، شعر بافان، ميرزا محمد، اميرآقا، حاج شيخ، حاج ابوالقاسم و حاج رحيم از دالان‌هاي معروف بازار تبريز هستند. بازار تبريز تنها محلي است که درآن تجارت، مذهب، فرهنگ و عوامل اجتماعي به هم پيوسته است

کد: 47736
گروه: اخبار
نویسنده خبر: SuperUser Account
امتیاز بندی

در حال حاضر هیچ نظری ارسال نشده است
ارسال نظر:

نام

ایمیل

وب سایت

تصویر CAPTCHA
کد امنیتی را وارد نمایید: